Blockchain คืออะไร? ทำความเข้าใจเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกการเงินและธุรกิจ.

ทำความเข้าใจ Blockchain คืออะไร ทำงานอย่างไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง พร้อมข้อดีข้อเสียและบทบาทสำคัญต่อโลกการเงินและธุรกิจ

ในยุคที่ทุกอย่างขยับเข้าสู่โลกดิจิทัล ไม่ว่าจะเป็นการเงิน การค้า หรือแม้แต่เอกสารธุรกิจ “Blockchain” กลายเป็นคำที่เราได้ยินบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ และไม่ใช่แค่เรื่องของคริปโตอีกต่อไป แต่เป็นเทคโนโลยีที่กำลังเข้ามาเปลี่ยนวิธีการทำงานของโลกใบนี้แบบเงียบ ๆ ตั้งแต่การโอนเงินข้ามประเทศโดยไม่ต้องผ่านธนาคาร ไปจนถึงการติดตามสินค้าทั้งห่วงโซ่อุปทานอย่างโปร่งใส 

ในบทความนี้เราจะพาไปทำความเข้าใจว่า Blockchain คืออะไร ทำงานอย่างไร และทำไมหลายคนถึงบอกว่ามันคือเทคโนโลยีแห่งอนาคต

Blockchain คือระบบบันทึกข้อมูลรูปแบบใหม่ที่เก็บข้อมูลไว้เป็นบล็อก (Block) และเชื่อมต่อกันเป็น “โซ่ (Chain)” โดยไม่มีตัวกลางควบคุม เหมือนสมุดบัญชีดิจิทัลที่ทุกคนในเครือข่ายถือสำเนาไว้ร่วมกัน ข้อมูลที่ถูกบันทึกแล้วจะไม่สามารถแก้ไขย้อนหลังได้ง่าย ๆ ทำให้เชื่อถือได้ โปร่งใส และปลอดภัยสูง

โดยโครงสร้างพื้นฐานของ Blockchain ประกอบไปด้วย 3 อย่าง ได้แก่ Block (บล็อก) ซึ่งเป็นหน่วยข้อมูลที่เก็บรายละเอียดธุรกรรมต่าง ๆ ไว้ เช่นการโอนเงิน หรือการยืนยันสิทธิ์​, Chain (โซ่) ที่สื่อถึงการที่บล็อกหลาย ๆ บล็อกเชื่อมโยงกันเหมือนห่วงโซ่ ทำให้ธุรกรรมสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ทุกขั้นตอน, และ Consensus (กลไกยืนยันร่วม) ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยให้ทุกเครื่องในเครือข่าย (ที่เรียกว่า Node) ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลร่วมกันได้ โดยกลไกนี้จะมีหลายประเเภทอีกที เช่น Proof of Work หรือ Proof of Stake ตามจุดประสงค์ของแต่ละ Blockchain เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับ Stakeholders ว่าไม่มีใครสามารถปลอมแปลงธุรกรรมได้

ด้วยโครงสร้างพื้นฐานนี้ Blockchain จึงทำงานด้วยคอนเซปต์ Decentralization หรือการกระจายศูนย์ ซึ่งต่างจากฐานข้อมูลแบบเก่าที่ต้องพึ่งพาศูนย์กลาง เช่น ธนาคารหรือบริษัทใดบริษัทหนึ่งในการเก็บและควบคุมข้อมูล แต่ภายใน Blockchain ทุกคนในระบบจะมีข้อมูลเหมือนกันหมด หากเครื่องหนึ่งเสียหายหรือถูกแฮ็ก ข้อมูลยังคงปลอดภัยอยู่ในเครื่องอื่น ๆ ของเครือข่าย ช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกโจมตีและเพิ่มความโปร่งใสในการทำธุรกรรม

ใครอยากเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่าง Cryptocurrency และ Blockchain มากขึ้น สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ Cryptocurrency คืออะไร

แม้ชื่อจะฟังดูซับซ้อน แต่หลักการของ Blockchain จริง ๆ แล้วเข้าใจไม่ยากเลย ลองนึกภาพว่า Blockchain คือสมุดบัญชีออนไลน์ ที่ทุกคนในระบบมองเห็นพร้อมกัน ทุกครั้งที่มีธุรกรรมเกิดขึ้น ข้อมูลจะถูกบันทึกลงในสมุดนี้แบบเรียงลำดับและไม่มีใครสามารถลบหรือแก้ไขย้อนหลังได้

วิธีสร้างและตรวจสอบ Block

ทุกครั้งที่มีธุรกรรมเกิดขึ้น (เช่น การโอนเหรียญหรือส่งข้อมูลบางอย่าง) ข้อมูลเหล่านั้นจะถูกจัดรวมกันเป็นชุด หรือ Block ซึ่งแต่ละบล็อกจะมีข้อมูลสำคัญ เช่น

• รายละเอียดของธุรกรรม (ใครส่งให้ใคร จำนวนเท่าไร เมื่อไหร่)

• หมายเลขอ้างอิงของบล็อกก่อนหน้า (Hash)

• รหัสประจำบล็อกของตัวเอง (ซึ่งคำนวณจากข้อมูลทั้งหมดในบล็อก)

เมื่อสร้างบล็อกเสร็จ ระบบจะส่งให้ทุกเครื่องใน Nodes เพื่อให้ช่วยกันตรวจสอบว่าข้อมูลนั้นถูกต้องหรือไม่ ถ้าส่วนใหญ่เห็นตรงกัน บล็อกนั้นก็จะถูก “เชน” เข้ากับบล็อกก่อนหน้า กลายเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่ข้อมูลถาวร

กลไก Consensus (Proof of Work, Proof of Stake)

Consensus คือกลไกที่ช่วยให้ทุกคนในระบบตกลงกันได้ว่า ข้อมูลใดถูกต้องจริง ซึ่งถือเป็นหัวใจของ Blockchain โดยมีหลักการหลัก ๆ อยู่สองแบบ

• Proof of Work (PoW): เครื่องคอมพิวเตอร์ในเครือข่ายต้องแข่งขันกันแก้สมการคณิตศาสตร์ที่ซับซ้อน ใครแก้ได้ก่อน จะมีสิทธิ์เพิ่มบล็อกใหม่และได้รับรางวัลเป็นเหรียญคริปโต เช่น Bitcoin ใช้ระบบนี้ ข้อดีคือปลอดภัยมาก แต่กินพลังงานสูง

• Proof of Stake (PoS): แทนที่จะใช้พลังคอมพิวเตอร์แข่งขันกัน ระบบจะสุ่มเลือกผู้ตรวจสอบ ตามจำนวนเหรียญที่เขาวางค้ำประกันไว้ (Stake) จึงใช้พลังงานน้อยกว่า และกลายเป็นกลไกยอดนิยมของเครือข่ายใหม่ ๆ อย่าง Ethereum 2.0 และ Polygon

สมมติว่านักลงทุนต้องการส่งเหรียญ ETH ให้เพื่อน เมื่อกด “ส่ง” ข้อมูลธุรกรรมจะถูกส่งไปยังเครือข่าย Node ทั้งหมดเพื่อยืนยันว่าคุณมีเหรียญจริง และไม่เคยใช้ไปก่อนหน้า เมื่อ Node ส่วนใหญ่ตรวจสอบแล้วว่าถูกต้อง ธุรกรรมนี้จะถูกเพิ่มลงในบล็อกใหม่ และเมื่อบล็อกนั้นถูกเชื่อมเข้ากับ Blockchain ธุรกรรมก็จะถือว่าสำเร็จอย่างเป็นทางการ

Smart Contract คืออะไรและทำงานร่วมกับ Blockchain อย่างไร

Smart Contract คือ “สัญญาอัจฉริยะ” ที่เขียนเป็นโค้ดคอมพิวเตอร์ ทำงานโดยอัตโนมัติเมื่อเงื่อนไขครบ เช่น ถ้าผู้ซื้อจ่ายเงินครบแล้ว ระบบก็จะโอนสินทรัพย์ดิจิทัลให้ทันที ซึ่งสัญญาประเภทนี้จะถูกเก็บอยู่บน Blockchain ทำให้มีความโปร่งใส ไม่สามารถแก้ไขหรือปลอมแปลงได้ แถมยังเป็นกลไกสำคัญที่อยู่เบื้องหลัง DeFi ในหลาย ๆ ประเภทอย่าง GameFi, NFT Marketplace หรือ DAO ต่าง ๆ อีกด้วย

ทุกวันนี้ เทคโนโลยี Blockchain ไม่ได้จำกัดอยู่แค่โลกของ Cryptocurrency อีกต่อไป เพราะเริ่มถูกนำไปใช้จริงในหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่การเงิน การแพทย์ โลจิสติกส์ ไปจนถึงภาครัฐ ด้วยจุดเด่นสำคัญอย่างความโปร่งใสที่ตรวจสอบได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาตัวกลาง มาดูกันว่าปัจจุบัน Blockchain ถูกนำไปใช้ในด้านใดบ้าง

การชำระเงินและโอนเงินระหว่างประเทศ (Cross-border Payment)

Blockchain ช่วยให้การโอนเงินระหว่างประเทศรวดเร็วขึ้นและมีค่าธรรมเนียมต่ำลง เพราะไม่ต้องผ่านธนาคารตัวกลาง เช่น ระบบของ Ripple หรือ Stellar ที่ถูกออกแบบมาเพื่อให้สถาบันการเงินทั่วโลกสามารถโอนเงินข้ามพรมแดนได้ภายในไม่กี่วินาที

สินทรัพย์ดิจิทัลและเหรียญคริปโต (Crypto Asset & Tokenization)

หนึ่งในแอปพลิเคชันที่โด่งดังที่สุดของ Blockchain คือการสร้างและซื้อขายเหรียญคริปโต เช่น Bitcoin หรือ Ethereum รวมถึงแนวคิด Tokenization ซึ่งคือการแปลงสินทรัพย์จริง เช่น อสังหาริมทรัพย์ หรือ ทองคำ ให้อยู่ในรูปแบบโทเคนดิจิทัลที่สามารถซื้อขายหรือแบ่งครอบครองได้ง่ายขึ้น

ระบบห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain)

หลายบริษัทนำ Blockchain มาใช้ติดตามเส้นทางของสินค้า ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง เพื่อให้มั่นใจว่าสินค้านั้นของแท้ โปร่งใส และตรวจสอบได้ เช่น Walmart และ IBM ใช้ IBM Food Trust เพื่อติดตามวัตถุดิบอาหารจากฟาร์มถึงซูเปอร์มาร์เก็ตแบบเรียลไทม์

การแพทย์และบันทึกสุขภาพ (Medical Record)

ในวงการแพทย์ Blockchain ช่วยเก็บประวัติผู้ป่วยอย่างปลอดภัย แพทย์จากหลายโรงพยาบาลสามารถเข้าถึงข้อมูลเดียวกันได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการปลอมแปลง และยังช่วยให้ผู้ป่วยควบคุมสิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลของตนเองได้ดียิ่งขึ้น

ภาคอสังหาริมทรัพย์ / ภาครัฐ / การศึกษา

• อสังหาริมทรัพย์: ใช้ Blockchain บันทึกกรรมสิทธิ์ที่ดินและธุรกรรมซื้อขาย เช่น โปรเจกต์ Propy ที่โอนบ้านผ่าน NFT ได้จริงในบางประเทศ

• ภาครัฐ: บางเมืองนำ Blockchain มาใช้ในระบบเลือกตั้ง ทะเบียนราษฎร์ และเอกสารราชการ เพื่อลดการทุจริตและเพิ่มความโปร่งใส

• การศึกษา: มหาวิทยาลัยบางแห่งออกวุฒิบัตรดิจิทัล บน Blockchain เพื่อป้องกันการปลอมแปลงเอกสารการศึกษา

จากตัวอย่างทั้งหมดนี้จะเห็นได้ว่า Blockchain ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยีทางการเงินอีกต่อไป แต่กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งอนาคตที่สามารถประยุกต์ใช้ได้แทบทุกอุตสาหกรรม ช่วยสร้างระบบที่ปลอดภัย โปร่งใส และน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น

แม้หลายคนจะได้ยินคำว่า Blockchain และ Cryptocurrency คู่กันอยู่เสมอ แต่จริง ๆ แล้วทั้งสองสิ่งนี้ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน หากพูดให้เข้าใจง่าย Blockchain นั้นเปรียบเสมือนเทคโนโลยีพื้นฐาน ทึ่ Cryptocurrency เป็น ผลลัพธ์ที่เกิดจากเทคโนโลยีนั้น นั่นเอง

ในขณะที่ Blockchain เป็นระบบบันทึกข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Ledger) ที่ทำให้ธุรกรรมต่าง ๆ เกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องมีตัวกลาง เพราะข้อมูลทุกอย่างจะถูกบันทึกไว้ในเครือข่ายที่ผู้ใช้งานทุกคนมีสำเนาร่วมกัน Cryptocurrency หรือสกุลเงินดิจิทัล คือสิ่งที่ถูกสร้างบนเทคโนโลยี Blockchain เพื่อใช้ทำธุรกรรมทางการเงิน เช่น การโอน การซื้อขาย หรือการชำระเงินออนไลน์แบบไร้พรมแดน ดังนั้นทุกครั้งที่เราส่งหรือรับคริปโต ข้อมูลธุรกรรมนั้นจะถูกบันทึกและยืนยันอยู่บนเครือข่าย Blockchain เสมอ

เพื่อให้เห็นภาพง่าย ๆ ให้ลองนึกถึงเหรียญดิจิทัลยอดนิยมอย่าง Bitcoin และ Ethereum ถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของการนำ Blockchain มาใช้จริง 

ทุกอย่างเริ่มต้นจาก Bitcoin ที่เริ่มใช้ Blockchain เป็นสมุดบัญชีที่บันทึกการโอนเงินทั้งหมดในระบบ โดยใช้กลไก Proof of Work เพื่อให้เครือข่ายช่วยกันตรวจสอบธุรกรรม ไม่มีธนาคารหรือบุคคลใดสามารถแก้ไขข้อมูลย้อนหลังได้ ต่อมา Ethereum พัฒนาแนวคิดต่อยอดขึ้น โดยเพิ่มฟังก์ชัน Smart Contract ที่ทำให้สามารถสร้างแอปพลิเคชันทางการเงิน (DeFi) และเหรียญอื่น ๆ ได้อีกมากมาย เช่น USDT, Chainlink หรือ Shiba Inu

ทุกวันนี้ Blockchain ถูกนำไปใช้ในโลกการเงินแบบไร้ตัวกลาง (Decentralized Finance – DeFi) อย่างแพร่หลาย ตัวอย่างเช่น

• Uniswap: แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนเหรียญอัตโนมัติ (DEX) ที่ให้ผู้ใช้งานแลกเปลี่ยนคริปโตได้โดยไม่ต้องผ่าน Exchange กลาง

• Aave/Compound: โปรโตคอลการกู้ยืมและฝากเหรียญที่ทำงานผ่าน Smart Contract โดยไม่มีธนาคาร

• MakerDAO: ระบบ Stablecoin (เหรียญมูลค่าคงที่) ที่ใช้หลักประกันดิจิทัลในการค้ำค่า

อ่านเพิ่มเติม: Bitcoin คืออะไร

ปัจจุบัน เทคโนโลยี Blockchain ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในนวัตกรรมที่โปร่งใสและปลอดภัยที่สุดในโลกดิจิทัล แต่ก็ยังมีข้อจำกัดบางอย่างที่ต้องเข้าใจให้ครบก่อนนำไปใช้งานจริง มาดูกันอย่างชัด ๆ ว่า Blockchain มีทั้งข้อดีและข้อเสียอย่างไรบ้าง

ข้อดี

โปร่งใส ตรวจสอบย้อนหลังได้

ทุกธุรกรรมที่เกิดขึ้นบน Blockchain จะถูกบันทึกไว้แบบถาวรและเปิดให้ทุกคนในเครือข่ายตรวจสอบได้ จึงช่วยลดโอกาสในการทุจริตหรือการปลอมแปลงข้อมูล

ปลอดภัยจากการปลอมแปลงข้อมูล

ข้อมูลในแต่ละบล็อกจะถูกเข้ารหัส (Hash) และเชื่อมต่อกันแบบโซ่ หากใครพยายามแก้ไขข้อมูลในบล็อกหนึ่ง ระบบจะตรวจจับความผิดปกติทันที ทำให้การแฮ็กหรือปลอมแปลงแทบเป็นไปไม่ได้

ลดต้นทุนและเวลาในการทำธุรกรรม

เนื่องจาก Blockchain ทำงานแบบไร้ตัวกลาง (Peer-to-Peer) การโอนเงินหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลจึงรวดเร็วขึ้นมาก และไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมให้กับสถาบันกลาง เช่น ธนาคารหรือผู้ตรวจสอบ

สร้างความน่าเชื่อถือในระบบอัตโนมัติผ่าน Smart Contract

Smart Contract หรือ “สัญญาอัจฉริยะ” ช่วยให้ข้อตกลงต่าง ๆ ดำเนินการโดยอัตโนมัติเมื่อเงื่อนไขครบ ลดความผิดพลาดจากมนุษย์ และเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการทางธุรกิจ เช่น การจ่ายเงินอัตโนมัติเมื่อสินค้าได้รับการจัดส่ง

ข้อเสีย

ใช้พลังงานสูง 

โดยเฉพาะระบบ Proof of Work ซึ่งเครือข่ายอย่าง Bitcoin ที่ใช้กลไกนี้ ต้องใช้พลังคอมพิวเตอร์จำนวนมากในการตรวจสอบธุรกรรม ส่งผลให้สิ้นเปลืองพลังงานและถูกวิจารณ์ด้านสิ่งแวดล้อม

ปรับขยายระบบ (Scalability) ได้ยาก

ยิ่งมีผู้ใช้งานมาก ระบบยิ่งต้องใช้เวลานานในการยืนยันธุรกรรม เช่น การทำธุรกรรมบน Bitcoin หรือ Ethereum อาจใช้เวลาหลายนาทีต่อครั้ง ทำให้ยังไม่เหมาะกับการใช้งานที่ต้องการความเร็วสูง

การบังคับใช้กฎหมายและการกำกับดูแลยังจำกัด

แม้ Blockchain จะโปร่งใส แต่หลายประเทศยังไม่มีกรอบกฎหมายรองรับที่ชัดเจน ทำให้เกิดช่องว่างในการควบคุมการฟอกเงิน การระดมทุนหลอกลวง หรือธุรกรรมผิดกฎหมาย

ความเข้าใจของผู้ใช้ทั่วไปยังน้อย

Blockchain ยังเป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ซับซ้อน หลายคนยังไม่เข้าใจพื้นฐาน เช่น การเก็บ Private Key หรือการเชื่อมต่อกับ Wallet จึงอาจเกิดความผิดพลาดหรือสูญเสียสินทรัพย์ได้ง่ายหากไม่ศึกษาให้ดี

แม้ Blockchain จะเริ่มต้นจากโลกการเงินและคริปโต แต่ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ได้ขยายเข้าสู่ภาคธุรกิจจริงอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่ธนาคารระดับโลก บริษัทประกัน ไปจนถึงสตาร์ทอัพและธุรกิจโลจิสติกส์ เพราะ Blockchain ช่วยให้ข้อมูลเชื่อถือได้ ปลอดภัย และตรวจสอบย้อนกลับได้ตลอดเวลา ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่องค์กรทุกที่ต้องการในยุคดิจิทัลนี้

ตัวอย่างธุรกิจที่ใช้ Blockchain

• ภาคธนาคาร (Banking): สถาบันการเงินหลายแห่ง เช่น HSBC, JPMorgan Chase, และ Standard Chartered นำ Blockchain มาใช้ในระบบชำระเงินระหว่างประเทศ เพื่อให้โอนเงินได้เร็วขึ้น ลดค่าธรรมเนียม และลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล ตัวอย่างคือแพลตฟอร์ม JPM Coin ที่พัฒนาโดย JPMorgan เพื่อโอนเงินระหว่างสาขาธนาคารทั่วโลกแบบเรียลไทม์

• ภาคประกันภัย (Insurance): บริษัทประกันใช้ Blockchain เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของเคลม (Claim Verification) และป้องกันการยื่นเคลมซ้ำ เช่น AXA เปิดตัวระบบ “Fizzy” ที่ใช้ Smart Contract ช่วยเคลมประกันเที่ยวบินอัตโนมัติ หากเครื่องบินล่าช้า ระบบจะจ่ายเงินชดเชยทันทีโดยไม่ต้องผ่านพนักงาน

• โลจิสติกส์ (Logistics): บริษัทขนส่งยักษ์ใหญ่ เช่น Maersk และ IBM พัฒนาแพลตฟอร์ม TradeLens ที่ใช้ Blockchain ในการติดตามตู้คอนเทนเนอร์ทั่วโลกแบบเรียลไทม์ ทำให้ทุกฝ่ายในห่วงโซ่อุปทานเห็นข้อมูลตรงกัน ลดเอกสารและการทุจริตในการขนส่ง

เพราะทุกธุรกรรมบน Blockchain จะถูกบันทึกแบบถาวรและยืนยันโดยหลายฝ่าย (Nodes) การปลอมแปลงจึงทำได้ยากมาก องค์กรธุรกิจนำระบบนี้มาใช้เพื่อลดการฉ้อโกง เช่นธนาคารที่ใช้ Blockchain เพื่อตรวจสอบประวัติการทำธุรกรรมของลูกค้าหรือคู่ค้า, ภาคพาณิชย์ใช้เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของใบสั่งซื้อและสัญญา หรือแบรนด์สินค้าใช้เพื่อยืนยันของแท้ โดยติด QR ที่เชื่อมกับข้อมูล Blockchain ของสินค้าแต่ละชิ้น

ในส่วนของสตาร์ทอัพหรือบริษัท Fintech การใช้ Blockchain ช่วยสร้างความโปร่งใสให้กับผู้ลงทุนและผู้ใช้งาน เช่นการใช้ Smart Contract เพื่อกำหนดเงื่อนไขการลงทุนอัตโนมัติ, ระบบ Tokenization เพื่อระดมทุนในรูปแบบ Security Token Offering (STO) หรือใช้ Blockchain เพื่อแสดงผลการตรวจสอบทางบัญชีแบบเรียลไทม์ ซึ่งทั้งหมดช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ ลดต้นทุนด้านการตรวจสอบ และดึงดูดนักลงทุนได้มากขึ้น

Case Study: HSBC FX Everywhere 

หนึ่งในตัวอย่างจริงคือ HSBC FX Everywhere แพลตฟอร์มภายในของ HSBC ที่ใช้ Blockchain เพื่อจัดการธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างสาขาทั่วโลก ปัจจุบันระบบนี้ประมวลผลธุรกรรมกว่า 3 ล้านรายการต่อปี มูลค่ารวมกว่า 2.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

ระบบช่วยให้ธนาคารสามารถตรวจสอบธุรกรรมได้แบบเรียลไทม์ ลดเวลาการยืนยันข้ามประเทศจาก หลายวัน เหลือเพียงไม่กี่วินาที และลดต้นทุนการดำเนินงานกว่า 25% แสดงให้เห็นว่า Blockchain ไม่ได้เป็นแค่แนวคิดในเชิงทฤษฎี แต่เป็นเทคโนโลยีที่กำลังสร้างผลลัพธ์จริงในโลกธุรกิจอย่างแท้จริง

Source: Coin Telegraph & FinTech Magazine 

Blockchain ไม่ได้มีแค่แบบเดียวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่จริง ๆ แล้วถูกพัฒนาออกมาหลายประเภท เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานในแต่ละรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการเงิน ภาครัฐ หรือองค์กรธุรกิจ แต่ละประเภทจะมีระดับความเปิดเผยของข้อมูล และการควบคุมสิทธิ์เข้าถึงที่ต่างกัน

Blockchain แบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่ Public, Private, Consortium และ Hybrid Blockchain ซึ่งแต่ละแบบถูกออกแบบมาให้เหมาะกับการใช้งานต่างกัน

Public Blockchain เปิดให้ทุกคนเข้าร่วมและตรวจสอบธุรกรรมได้ เช่น Bitcoin และ Ethereum ที่เน้นความโปร่งใสและกระจายอำนาจ ส่วน Private Blockchain จะจำกัดการเข้าถึงเฉพาะในองค์กร เช่น IBM Hyperledger เพื่อรักษาความปลอดภัยของข้อมูลภายในองค์กร

Consortium Blockchain ใช้ร่วมกันระหว่างหลายองค์กร เช่น กลุ่มธนาคารหรือภาครัฐ ที่ต้องการแชร์ข้อมูลกันโดยไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ และสุดท้าย Hybrid Blockchain เป็นรูปแบบผสมระหว่าง Public และ Private ใช้ในธุรกิจที่ต้องการทั้งความโปร่งใสและการควบคุมข้อมูล เช่น ระบบโลจิสติกส์หรือซัพพลายเชน

เมื่อเทคโนโลยี Blockchain เดินทางมาถึงโลกธุรกิจกำลังเข้าสู่ยุคที่ระบบบล็อกเชนไม่ใช่เรื่องทดลองอีกต่อไป แต่เริ่มกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐาน ที่เชื่อมโยงหลายภาคส่วนเข้าด้วยกัน ทั้งการเงิน เทคโนโลยี และข้อมูลระดับองค์กร แนวโน้มต่อไปนี้คือจุดที่ควรจับตา เพราะจะเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญของ Blockchain ในยุคใหม่

การพัฒนา Layer 2 และ Cross-chain

หนึ่งในเทรนด์สำคัญคือการพัฒนา Layer 2 เพื่อแก้ปัญหาความเร็วและค่าธรรมเนียมของเครือข่ายหลัก เช่น Ethereum ที่กำลังเร่งขยายผ่านโซลูชันอย่าง Arbitrum, Optimism, และ Polygon ขณะเดียวกันเทคโนโลยี Cross-chain Bridge ก็เริ่มเข้ามามีบทบาทมากขึ้น เพื่อให้สินทรัพย์ดิจิทัลสามารถเคลื่อนย้ายข้ามเครือข่ายได้อย่างปลอดภัยและราบรื่น

การใช้ Blockchain ใน Internet of Things (IoT)

Blockchain และ IoT เริ่มถูกผสานเข้าด้วยกันเพื่อสร้างระบบอัจฉริยะที่ตรวจสอบได้จริง เช่น รถยนต์ไฟฟ้าที่จ่ายค่าชาร์จผ่านสัญญาอัตโนมัติ (Smart Contract) หรือเครื่องมือแพทย์ที่ส่งข้อมูลสุขภาพแบบเรียลไทม์ไปเก็บบน Blockchain เพื่อป้องกันการแก้ไขข้อมูล การรวมสองเทคโนโลยีนี้จะช่วยสร้างเครือข่าย IoT ที่ปลอดภัย โปร่งใส และไร้ตัวกลาง

การผสานกับ AI และ Big Data

ในปี 2026 แนวคิด AI on Blockchain หรือ Blockchain for Data Integrity กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว AI ต้องการข้อมูลจำนวนมากเพื่อเรียนรู้ ขณะที่ Blockchain เข้ามาช่วยยืนยันความถูกต้องและแหล่งที่มาของข้อมูลนั้น เช่น การใช้ Blockchain ตรวจสอบว่า Dataset ถูกใช้ตามสิทธิ์หรือไม่ หรือการให้ AI วิเคราะห์ข้อมูลบนระบบที่โปร่งใสและป้องกันการบิดเบือน

การเติบโตของ DeFi และ Real World Asset (RWA)

ตลาดการเงินแบบไร้ตัวกลาง (DeFi) ยังคงเติบโตต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเชื่อมโยงกับสินทรัพย์ในโลกจริง (Real World Asset – RWA) เช่น การนำอสังหาริมทรัพย์ หุ้น หรือตราสารหนี้ มาทำเป็นโทเคนบน Blockchain เพื่อเปิดโอกาสให้นักลงทุนทั่วโลกเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ตัวอย่างเช่น โปรเจกต์อย่าง MakerDAO และ Ondo Finance ที่เริ่มนำ RWA มาใช้ในระบบ DeFi แล้ว

การลงทุนในสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับ Blockchain มีทั้งโอกาสในการเติบโตสูงและความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาด เนื่องจากเทคโนโลยียังอยู่ในช่วงพัฒนา โอกาสคือหากโปรเจกต์ประสบความสำเร็จ มูลค่าเหรียญหรือโทเคนจะเติบโตตามการใช้งานจริง เช่น Ethereum ที่ราคาพุ่งขึ้นเมื่อมีการใช้ Smart Contract อย่างแพร่หลาย 

ในอีกด้านหนึ่ง โปรเจกต์ที่ไม่มีพื้นฐานแน่นหรือถูกสร้างมาเพื่อเก็งกำไรอาจหายไปได้ในเวลาไม่นาน นักลงทุนจึงควรศึกษาความน่าเชื่อถือของทีม พันธมิตรทางธุรกิจ และกรณีใช้งาน (use case) ก่อนตัดสินใจลงทุน

เมื่อพูดถึงความแตกต่างระหว่างการลงทุนใน “เหรียญ” กับการลงทุนใน “เทคโนโลยี” หลาย ๆ คนมักเข้าใจว่าการลงทุนใน Blockchain หมายถึงการซื้อเหรียญคริปโตเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้ว สามารถลงทุนได้สองทางคือ

• ลงทุนในเหรียญ (Cryptocurrency): เช่น Bitcoin, Ethereum, Solana ซึ่งเป็นการเก็งกำไรจากมูลค่าเหรียญที่สะท้อนการใช้งานของเครือข่าย

• ลงทุนในเทคโนโลยี (Blockchain Infrastructure): เช่น หุ้นของบริษัทที่พัฒนาโซลูชัน Blockchain หรือกองทุนที่เน้นลงทุนในธุรกิจ Web3, AI-Blockchain และ DeFi Platform

การลงทุนในเหรียญมักผันผวนสูง แต่ใช้เงินเริ่มต้นน้อย ในขณะที่การลงทุนในเทคโนโลยีให้ผลตอบแทนระยะยาวและมีเสถียรภาพกว่า เหมาะกับนักลงทุนที่ต้องการเข้าถึงอุตสาหกรรมโดยไม่ต้องถือสินทรัพย์ดิจิทัลโดยตรง

วิธีเริ่มต้นสำหรับนักลงทุนมือใหม่

• เริ่มจากการศึกษา: ทำความเข้าใจพื้นฐานของ Blockchain, เหรียญต่าง ๆ และเทรนด์ที่กำลังเติบโต เช่น DeFi หรือ Real World Asset (RWA)

• เลือกแพลตฟอร์มที่น่าเชื่อถือ: เปิดบัญชีใน Exchange หรือแอปที่มีใบอนุญาต

• จัดพอร์ตให้สมดุล: อย่าลงทุนทั้งหมดในคริปโต ให้กระจายความเสี่ยงระหว่างเหรียญหลัก (BTC, ETH) กับกองทุนหรือหุ้นที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี Blockchain

• ลงทุนด้วยเงินที่ยอมรับความเสี่ยงได้: เพราะราคาคริปโตและสินทรัพย์ดิจิทัลอาจผันผวนแรงในระยะสั้น

Blockchain คืออะไร และสำคัญอย่างไร?

Blockchain คือเทคโนโลยีบันทึกข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Ledger) ที่ทุกคนในระบบถือข้อมูลชุดเดียวกัน ทำให้ข้อมูลโปร่งใส ตรวจสอบได้ และปลอมแปลงได้ยาก สามารถนำไปใช้ได้ในหลายวงการ ทั้งการเงิน โลจิสติกส์ การแพทย์ และภาครัฐ

Blockchain กับ Bitcoin ต่างกันไหม?

ต่างกัน เพราะ Blockchain คือเทคโนโลยีพื้นฐาน ส่วน Bitcoin คือผลลัพธ์ที่ถูกสร้างขึ้นจากเทคโนโลยีนี้ กล่าวง่าย ๆ คือ Bitcoin เป็น ของ Blockchain ที่ใช้สำหรับบันทึกและยืนยันธุรกรรมทางการเงินแบบไม่ต้องมีธนาคารกลาง

Blockchain ใช้ในชีวิตประจำวันได้หรือไม่?

ได้แน่นอน ปัจจุบันเราเกี่ยวข้องและอยู่กับ Blockchain โดยไม่รู้ตัว เช่น การโอนเงินด้วยคริปโต การยืนยันสินค้าผ่าน QR Code ที่เชื่อมกับ Blockchain หรือแม้แต่การเก็บข้อมูลสุขภาพในโรงพยาบาลใหญ่ ๆ ที่ใช้ระบบ Blockchain เพื่อความปลอดภัยของข้อมูล

จะเรียนรู้ Blockchain ได้จากที่ไหน?

เริ่มได้จากคอร์สออนไลน์ฟรีของหลายสถาบัน หรือศึกษาจาก KuCoin Thailand Blog ที่จะแนะนำทุกคนแต่พื้นฐานไปจนถึงการใช้งานจริง นอกจากนี้ยังมีคอร์สในไทยจากมหาวิทยาลัยและสถาบันเทคโนโลยีที่เปิดสอนด้าน Web3 และ Blockchain โดยเฉพาะ

Blockchain จะเข้ามาแทนธนาคารไหม?

ยังไม่ถึงขั้นแทนธนาคาร แต่จะอยู่ในสถานะพันธมิตรสำคัญมากกว่า ปัจจุบันหลายธนาคารทั่วโลกเริ่มใช้ Blockchain ในระบบชำระเงิน โอนเงินข้ามประเทศ และจัดเก็บข้อมูล เพื่อเพิ่มความรวดเร็วและลดต้นทุน ดังนั้นแทนที่จะมาแทนที่ Blockchain กลับจะช่วยให้ระบบธนาคารทำงานได้ดีขึ้นและโปร่งใสมากกว่าเดิม

Blockchain คือเทคโนโลยีบันทึกข้อมูลแบบกระจายศูนย์ที่ทุกคนในระบบสามารถตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลร่วมกันได้โดยไม่ต้องพึ่งตัวกลาง ทำให้ข้อมูลมีความโปร่งใส ปลอดภัย และแก้ไขย้อนหลังได้ยาก ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ได้กลายเป็นรากฐานสำคัญของนวัตกรรมทางการเงินและธุรกิจยุคใหม่ ตั้งแต่คริปโตเคอร์เรนซี (Cryptocurrency), การเงินแบบไร้ตัวกลาง (DeFi), ไปจนถึงระบบการจัดการข้อมูลภาครัฐและเอกชน

(ดำเนินงานโดยบริษัท อีอาร์เอ็กซ์ จำกัด)
Email: happy@kucoin.th | Call Center: 02-080-6060